اقتصاد ایران در سال 83

 

در سال 1383 رشد تولید ناخالص داخلی (به قیمتهای سال 76) به 8/4 درصد رسید و این در حالی است که رشد تولید ناخالص داخلی سال 1382 ( به قیمتهای سال 76) معادل 7/6 درصد بوده است که این نشان دهنده کند شدن روند رشد تولید ناخالص داخلی در سال 83 نسبت به سال 82 می باشد.

 

جدول زیر رشد تولید ناخالص داخلی مطابق با برنامه سوم توسعه و عملکرد واقعی آن را در سالهای 79 تا 83 را مقایسه می کند:

 

(ارقام به درصد)

 

 

1379

1380

1381

1382

1383

قانون برنامه سوم:

 

 

 

 

 

 

تولید ناخالص داخلی

5/4

5/5

5/6

7/6

8/6

تولید نا خالص داخلی بدون نفت

9/5

7

2/7

8/6

1/7

عملکرد:

 

 

 

 

 

تولید ناخالص داخلی

5

3/3

5/7

7/6

8/4

تولید نا خالص داخلی بدون نفت

5/4

5/5

8

9/5

1/5

نمودار زیر نیز روند رشد تولید ناخالص ملی ایران را در فاصله سالهای (79-83) نمایش می دهد:

 

 

 

 

همانطور که ملاحظه می شود عملکرد  رشد تولید ناخالص داخلی در سال 1383 معادل 2  درصد پایین تر از برنامه 5 ساله سوم بود. دلیل  این امرنیز عمدتا به علت رشد منفی ارزش افزوده بخش ساختمان ، کاهش رشد ارزش افزوده بخش نفت و کاهش رشد ارزش افزوده  بخشهای کشاورزی و خدمات در سال 83 نسبت به سال 82 بوده است.

 

 

 

 

روند تغییرات رشد دیگر شاخصهای کلیدی اقتصاد در فاصله سالهای 79 تا 83 به شرح جدول زیر می باشد:

(ارقام به درصد)

 

 

1379

1380

1381

1382

1383

قانون برنامه سوم:

 

 

 

 

 

تشکیل سرمایه ثابت ناخالص

6

9/6

3/7

8/7

9/7

نقدینگی

8/20

18

7/15

2/14

1/13

تورم

9/19

4/17

3/15

14

13

نرخ بیکاری:

 

 

 

 

 

بر اساس سناریوی حداکثر

16

 

 

 

6/12

بر اساس سناریوی حداقل

3/15

 

 

 

7/10

عملکرد:

 

 

 

 

 

تشکیل سرمایه ثابت ناخالص

1/4

2/14

8/11

1/10

4/6

نقدینگی

3/29

8/28

1/30

1/26

2/30

تورم

6/12

4/11

8/15

6/15

 

2/15

نرخ بیکاری

3/14

7/14

2/12

3/11

3/10

 

در سال 1383 جمعیت کشور با 5/1 درصد رشد نسبت به سال قبل به 7/67 میلیون نفر رسید که کاهشی معادل 1/. درصد در مقایسه با  سال قبل نشان می دهد. در سال 83 عرضه نیروی کار با رشدی معادل 6/2 درصد نسبت به سال 82 به 6/21 میلیون نفر رسید. نرخ بیکاری کل کشور در سال 83  معادل 3/10 درصد بوده است که نسبت به سال قبل 5/1 درصد کاهش نشان می دهد. از دلایل کاهش نرخ بیکاری در سال 83 نسبت به سال 82 می توان به سرمایه گذاریها خصوصا سرمایه گذاری بخش خصوصی ، تسهیلات اعطایی بانکها از منابع قرض الحسنه و وجوه اداره شده جهت اشتغال و خروج نیروهای کار افغانی و عراقی اشاره نمود. متوسط شاخص قیمتها  در سطوح خرده فروشی ، عمده فروشی و تولید کننده در سال 1383 به ترتیب 2/15 ، 7/14 و 8/16 درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته اند. در مقایسه با سال قبل می توان نتیجه گیری کرد که شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی(تورم) کاهش و شاخص بهای عمده فروشی و تولید کننده افزایش داشته است. نمودار زیر تغییرات شاخص بهای عمده فروش کالاها ، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی و شاخص بهای تولید کننده را در فاصله سالهای 80-83 نمایش می دهد:

1376=100

 

رشد نقدینگی-رشد نقدینگی در سال 83 معادل 4  درصد بیشتر از رشد نقدینگی در سال 82 بوده است.  برداشتهای دولت از حساب ذخیره ارزی و تبدیل آن به ریال  دلیل  رشد بالای پایه پولی بود و نهایتا منجر به رشد بالای نقدینگی معادل 2/30 درصد گردد. در بررسی عوامل موثر بر نقدینگی می توان مشاهده نمود که بخش غیر دولتی با سهمی معادل (1/28) درصد بیشترین تاثیر را در رشد نقدینگی داشته است. خالص داراییهای خارجی نیز با سهمی معادل 4/27 درصد در رتبه دوم جای می گیرد. با بررسی ترکیب نقدینگی در سال 83  می توان به این نتیجه رسید که سهم پول در نقدینگی کاهش یافته است. سرمایه ثابت ناخالص در سال 1383 معادل 4/6 درصد رشد یافته است. در میان اجزا تشکیل دهنده تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ، ماشین آلات از نرخ رشد ملایمتری نسبت به سال قبل برخوردار بوده است. جدول زیر حسابهای ملی کشور به قیمتهای ثابت سال 1376 را طی سالهای 1380 تا 1383 نشان می دهد.

 

حسابهای ملی( به قیمتهای ثابت سال 1376) میلیارد ریال

 

 

تشکیل سرمایه ثابت ناخالص

 

 

هزینه های مصرفی

خصوصی

دولتی

کل

خالص صادرات

درآمد ملی

پس انداز ناخالص ملی

 

خصوصی

دولتی

ماشین آلات

ساختمان

ماشین آلات

ساختمان